Studiefinanciering: wat is het en hoe werkt het? 

Studiefinanciering, of kort gezegd stufi! Als jij gaat studeren heb je hier vast al veel over gehoord. En dan weet je ook al: de situatie is niet voor alle studenten hetzelfde. Op deze pagina vertellen we hoe het werkt en waar je recht op hebt. Ook beantwoorden we een aantal vaak gestelde vragen.   

Op deze pagina:

Waaruit bestaan studiefinanciering
De basisbeurs voor het mbo
De aanvullende studiebeurs
Studielening van het DUO
Studentenreisproduct
Voorwaarden: wanneer recht op studiefinanciering?
Hoe lang krijg je studiefinanciering?
Hoeveel mag je bijverdienen als student?
Waar kan ik studiefinanciering aanvragen?

Waaruit bestaat studiefinanciering?  

Studiefinanciering is een voorziening van de overheid. Dit regelt de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Je ontvangt of leent als student van DUO een maandelijks bedrag. Voor het MBO is er een basisbeurs, voor het hoger onderwijs een studielening. Hiernaast zijn er aanvullende regelingen. Al deze regelingen samen worden studiefinanciering genoemd. 

Dit zijn de regelingen die onder de studiefinanciering vallen: 

  • De basisbeurs, alleen voor het mbo;
  • Studentenreisrecht of studenten-OV;
  • Een aanvullende beurs, voor sommige studenten;
  • Een studielening van het DUO. Deze is niet verplicht;
  • Collegegeldkrediet en Levenslangkrediet.

    1. De basisbeurs voor het mbo 

    De basisbeurs is een vergoeding. Deze regeling geldt tegenwoordig alleen voor het mbo. En dan alleen voor mbo’ers van 18 jaar en ouder. Welk bedrag je precies krijgt deelt DUO op haar website, maar de basisbeurs is in ieder geval hoger als je uitwonend bent.  

    De basisbeurs in het mbo: prestatiebeurs of gift?  

    De basisbeurs geldt alleen in het mbo, maar is niet voor alle mbo’ers hetzelfde. Doe je mbo niveau 1 of 2? Dan is de basisbeurs een gift. Je hoeft dit niet terug te betalen.  

    Voor mbo-studenten op niveau 3 en 4 is de basisbeurs een zogeheten prestatiebeurs. Dat wil zeggen dat je je diploma moet halen binnen 10 jaar. Lukt dat niet? Dan moet je de ontvangen studiefinanciering alsnog terugbetalen.  

    2. De aanvullende studiebeurs  

    Naast de basisbeurs is er ook nog een aanvullende studiebeurs. Die geldt voor een kleine groep studenten. Onderwijsniveau speelt hierin geen rol: de aanvullende studiefinanciering is er voor mbo, hbo en universiteit. Of je er recht op hebt, hangt af van het onder andere af van het inkomen van je ouders.  

    Als je de aanvullende studiebeurs aanvraagt, beoordeelt DUO of je er recht op hebt. Je ontvangt hier vanzelf bericht over. Doe je aanvraag ruim van te voren, want dit kan wel even duren. 

    DUO over de aanvullende studiebeurs

    3. Studielening van DUO  

    Ontvang je geen basisbeurs én geen aanvullende studiebeurs? Dan biedt DUO de mogelijkheid om te lenen. Deze studielening heeft relatief gunstige voorwaarden. Je betaalt weinig rente, de laatste jaren zelfs nul procent. Maar het blijft een lening. Als je nu leent, kan dat later gevolgen hebben. We hebben alles over geld lenen voor je studie op een aparte pagina verzameld.   

    Meer over geld lenen als student

    Studielening voor mbo, hbo en universiteit  

    Wil jij geld lenen voor je studie? De maximale hoogte van het bedrag dat jij als studielening ontvangt, hangt af van onderwijsniveau. Het maximale bedrag voor mbo-studenten is lager dan dat voor studenten aan hbo of universiteit. De precieze bedragen vind je op DUO.nl. 

    Het is gelukkig niet verplicht om het maximumbedrag te lenen. Minder mag ook, en je kunt dit maandelijks aanpassen. Ga hier verstandig mee om! Want als je je diploma hebt, moet je alles terugbetalen. En zoek eerst goed uit of je geen recht hebt op een aanvullende beurs.  

    Collegegeldkrediet voor hbo en universiteit  

    Een iets minder bekend deel van studiefinanciering is collegegeldkrediet. Deze extra lening kun je gebruiken om collegegeld aan een hogeschool of universiteit te betalen. Het collegegeldkrediet is alleen beschikbaar voor studenten aan hbo en universiteit. En ook het collegegeldkrediet is een lening die je na je studie moet terugbetalen. Hoeveel je precies kunt lenen, hangt af van de hoogte van je collegegeld.  

    Studieschuld terugbetalen  

    Net als iedere andere lening moet je ook je studielening terugbetalen. Het terugbetalen van je studieschuld kun je over een langere tijd terugbetalen, tegen een relatief lage rente. En na je studie hoef je niet direct af te lossen. Dat begint pas na een aanloopfase van twee jaar. Ook kun je ineens de hele studieschuld of een deel daarvan terugbetalen.  

    Studieschuld en hypotheek  

    Zoals eerder genoemd heeft lenen voor je studie in de toekomst mogelijk gevolgen. Bijvoorbeeld als je een huis wil kopen. De hypotheekverstrekker houdt dan rekening met jouw studieschuld en de gevolgen voor jouw toetsinkomen. Dat is het bedrag aan maandelijkse inkomsten waar de verstrekker rekening mee houdt. Je maximale hypotheekbedrag wordt dus niet rechtstreeks bepaald door je bruto-inkomen. Leningen, kopen op afbetaling, alimentatie en studieschuld worden allemaal meegerekend.  

    Je studieschuld wordt – in tegenstelling tot andere schulden – niet vastgelegd bij het Bureau Kredietregistratie (BKR). Je bent echter wel verplicht je studieschuld te melden bij de hypotheekverstrekker. Hoe het precies werkt met studieschuld en hypotheek leggen we verder uit op een andere pagina.  

    Meer over studieschuld en hypotheek

    4. Studentenreisproduct  

    Het studentenreisproduct is een ingewikkeld woord voor de welbekende OV-kaart waarmee studenten (deels) gratis kunnen reizen. Studenten van mbo, hbo en universiteit hebben allemaal recht op een OV-kaart met studentenreisproduct. De precieze voorwaarden kunnen wel verschillen. Het belangrijkste: 

    • Studenten aan het mbo niveau 1 of 2 krijgen het studentenreisproduct gratis;
    • Voor studenten aan mbo niveau 3 of 4 of hbo/universiteit is het studentenreisproduct in feite een prestatiebeurs. Dat wil zeggen: het is een gift, maar alleen als je je diploma haalt. Als je binnen 10 jaar afstudeert, wordt deze schuld kwijtgescholden. Maak je je studie niet af? Dan is de OV-kaart een lening die je moet terugbetalen. Dat kan je achteraf dus nog veel geld kosten.

        Je kunt kiezen voor een OV-kaart waarmee je in het weekend gratis reist, of juist doordeweeks. Alle informatie over het studentenreisproduct vind je op de site van DUO.  

        Prestatiebeurs: gift of terugbetalen? 

        Voor studenten op mbo niveau 3 en 4 is de basisbeurs een prestatiebeurs. Dat wil zeggen: als je geen diploma hebt gehaald, moet je dit terugbetalen. Dit geldt ook voor het studentenreisrecht en een aanvullende beurs (als je daar recht op hebt). Dit zijn allemaal prestatiebeurzen. Haal je geen diploma? Dan is het geen gift maar een lening. Dit kan leiden tot een hoge studieschuld.  

        Hoeveel studiefinanciering krijg je en hoeveel kun je maximaal lenen?  

        De hoogte van de studiefinanciering die je ontvangt, is afhankelijk van je situatie. Op welk niveau je studeert, bijvoorbeeld. En of je op kamers woont, of thuis. Ook het maximale bedrag dat je kunt lenen hangt af van je studieniveau en woonsituatie. Hieronder vind je een overzicht met de bedragen.  

        Studiefinanciering: de bedragen voor het mbo - thuiswonend en uitwonend 

        Studiefinanciering in het mbo zit iets anders in elkaar dan in het hoger onderwijs. Er gelden andere bedragen. En je hebt pas vanaf je achttiende recht op de basisbeurs en overige studiefinanciering. 

        Dit zijn de bedragen tot en met december 2021:  

        Thuiswonend Uitwonend
        Basisbeurs € 87.37 € 285,15
        Aanvullende beurs € 359,23 € 382,29
        Lening € 190,34 € 190,34
        Totaal € 639,94 € 857,78
        .*DUO stelt de bedragen jaarlijks bij. Kijk voor een actueel overzicht op
         duo.nl/particulier/studiefinanciering/bedragen  

        Studiefinanciering: de bedragen voor het hoger onderwijs  

        Studiefinanciering voor het hoger onderwijs (hbo en universiteit) kent dus geen basisbeurs. Je hebt wel recht op een lening. Een aanvullende beurs en collegegeldkrediet zijn een optie, als je voldoet aan de voorwaarden. Je hebt recht op de lening zo gauw je begint met studeren. 

        Dit zijn de bedragen tot en met december 2021: 

        Lening € 507,39
        Aanvullende beurs € 413,78
        Collegeldkrediet € 90,33
        Totaal € 1.011,50
        *DUO stelt de bedragen jaarlijks bij. Kijk voor een actueel overzicht op 
        duo.nl/particulier/studiefinanciering/bedragen  

         Studiefinanciering uitrekenen 

        Studiefinanciering is best ingewikkeld. Er zijn nogal wat regels, voorwaarden en uitzonderingen. De DUO heeft een handige rekenhulp gemaakt. Daarmee kun jij je studiefinanciering uitrekenen door vragen te beantwoorden. Op DUO.nl vind je sowieso alle actuele informatie en bedragen.  

        Bekijk alle actuele bedragen en regels 

        Uitbetaling studiefinanciering 

        Wanneer komt de stufi? Die vraag stelt elke student wel eens. Daarom deelt de DUO alle data waarop zij studiefinanciering uitbetalen aan het begin van ieder jaar. Kijk hiervoor op duo.nl/particulier/betaaldatums

        Voorwaarden: wanneer recht op studiefinanciering?  

        Er zijn veel gedetailleerde regels en voorwaarden voor studiefinanciering. Je hebt recht op studiefinanciering als je: 

        • Een Nederlands paspoort of verblijfsvergunning hebt;
        • Ten minste één jaar studeert;
        • Aan een erkende mbo-, hbo- of wo-instelling studeert;
        • Voltijd of duaal studeert;
        • Jonger bent dan 30 als de studiefinanciering ingaat;
        • 18 jaar of ouder bent (alleen voor mbo-studenten).

          Studiefinanciering boven de 30 jaar: het Levenlanglerenkrediet 

          Een uitzondering op bovenstaande regels is het Levenlanglerenkrediet. Dit is een regeling waarmee er toch studiefinanciering is voor mensen boven de 30. Het Levenlanglerenkrediet is een lening met een maximumbedrag ter hoogte van lesgeld of collegegeld. Deze regeling geldt voor studenten die: 

          • Ouder zijn dan 29 en jonger dan 56;
          • Studeren aan een erkende mbo-, hbo- of wo-instelling.

            Hoe lang krijg je studiefinanciering?  

            Hoe lang je recht hebt op studiefinanciering hangt af van je opleidingsniveau.  Daarnaast verschilt het per regeling.  

            Mbo niveau 1 en 2 

            Op mbo 1 en 2 ontvang je studiefinanciering vanaf je 18e verjaardag. Daarna geldt je recht op de regelingen zolang je de opleiding doet.   

            Mbo niveau 3 en 4 

            Op mbo 3 en 4 ontvang je studiefinanciering vanaf je 18e verjaardag. Daarna heb je maximaal vier jaar recht op de basisbeurs en eventueel aanvullende beurs. Op de lening en gratis reizen in het OV kaart heb je maximaal zeven jaar recht.  

            Hoger onderwijs 

            In het hoger onderwijs gaat je recht op studiefinanciering in zodra je gaat studeren. Als je een aanvullende beurs ontvangt, heb je daar maximaal vier jaar recht op. Je mag maximaal zeven jaar geld lenen. Gratis reizen in het OV duurt maximaal vijf jaar.  

            Wanneer krijg je extra studiefinanciering? 

            Er is een uitzondering op de maximale duur. Je kunt een extra jaar studiefinanciering aanvragen als je studievertraging oploopt door bepaalde medische oorzaken.  

            Hoeveel mag je bijverdienen als student? 

            De meeste studenten willen naast hun studiefinanciering graag bijverdienen. Dat mag. Je kunt wel gekort worden op je studiefinanciering. In 2021 mag je maximaal € 15.415,63 aan belastbaar loon verdienen. Zit je in de buurt van die grens? Dan kun je je regelingen het best stopzetten. Als je dat niet doet, moet je het geld later terugbetalen.  

            Het DUO heeft een aantal brochures over bijverdienen naast je studiefinanciering

            Waar kan ik studiefinanciering aanvragen?  

            Je kunt studiefinanciering aanvragen op de website van de DUO. Houd je DigiD in de aanslag.  

            Inloggen op Mijn DUO  Naar de overzichtspagina

            Meer informatie over:

            Op kamers gaan

            Studieschuld terugbetalen

            Studenten toeslag