Afgestudeerd? Of stoppen met je opleiding? Een checklist 

Studeren is voor veel studenten een mooie periode, maar vroeg of laat komt er een eind aan. Ben je klaar met je studie, of wil je je studie voortijdig stopzetten? Dan verandert je financiële situatie en moet je een en ander gaan regelen. Op deze pagina vind je een checklist. Zo weet jij wat er allemaal verandert, wat je moet regelen en wat je qua financiën te wachten staat, als je stopt met studeren.  

Op deze pagina:

Wat moet je regelen na het stoppen met studeren?
Studentenreisproduct stopzetten
Studiefinanciering stopzetten
Uitschrijven bij je studie
Controleer of je collegegeld terugkrijgt
Studieschuld? Bekijk de terugbetaalregeling bij DUO
Zet je studentenrekening om in een reguliere betaalrekening
Pas eventueel je verzekeringen aan
Controleer of je nog steeds recht hebt op toeslagen
Wat als je tijdelijk wil stoppen met je studie?
Klaar met studeren, maar nog geen werk gevonden?

Wat moet je regelen na het stoppen met studeren? 

Voor iedere student is de situatie anders. Misschien heb je veel geleend voor je studie. Of bekostigde je het helemaal zelf. En woonde je op kamers? Of juist nog thuis? In de checklist op deze pagina gaan we alle punten langs. Voor elke student geldt dat je het studentenreisproduct op je ov-chipkaart moet stopzetten. En ook je studiefinanciering moet je beëindigen, of je nu veel leende of weinig. Is een punt op deze checklist voor jou niet van toepassing? Ga dan door naar het volgende punt.

1. Studentenreisproduct stopzetten 

We beginnen met het studentenreisproduct op je ov-chipkaart. Iedere student maakt gebruik van deze prestatie. Als je niet meer studeert, vervalt je recht op dit reisproduct. Daarom is het tijdig stopzetten belangrijk. Als je dit niet doet, krijg je in de eerste maand elke twee weken een boete van € 78,29 per halve maand. Zet je je reisproduct daarna nóg niet stop? Dan krijg je per twee weken een boete van € 156,58 per halve maand. Eén ding is zeker: een NS-abonnement is voordeliger.

OV-korting na je studie: NS Flex Dal Voordeel

Een leuk extraatje dat bij de meeste studenten niet bekend is: je krijgt van de NS nog een jaar lang OV-korting na je studie. Dit vanaf het moment dat je niet meer gratis met je studentenproduct mag reizen. Wat je ontvangt is een gratis NS Flex Dal Voordeel-abonnement. Met dit abonnement reis je buiten de spits met 40 procent korting. En geef je drie anderen 40 procent Samenreiskorting als ze met je meereizen. Maar let op: de ov-korting na je studie geldt één jaar en je moet het aanvragen binnen drie maanden. Zet het maar vast in je agenda! 

Studentenreisproduct: terugbetalen als je geen diploma haalt

Het studentenreisproduct is een zogeheten prestatiebeurs. Dat wil zeggen dat het in eerste instantie een lening is en een gift wordt als je je diploma haalt. Dat moet binnen tien jaar. Behaal je je diploma niet, of niet op tijd? Dan moet je het studentenreisproduct of ‘OV-lening’ terugbetalen. Hiervoor geldt een tarief per maand, dat per kalenderjaar verandert. Je leest er meer over op de site van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO).

2. Studiefinanciering stopzetten 

Ook je studiefinanciering moet je stopzetten als je gaat stoppen met studeren. Doe dat snel.

De basisbeurs is een lening. Die studielening van de DUO moet je sowieso terugbetalen, maar sommige studenten krijgen een aanvullende beurs. Ook deze moet je terugbetalen als je te veel hebt ontvangen.

Moet je studiefinanciering terugbetalen als je stopt met je opleiding? 

Vroeger was studiefinanciering een gift. Zolang je je diploma haalde, hoefde je de basisbeurs niet terug te betalen. Bovenop de basisbeurs kon je vrijwillig nog bijlenen. Alleen als je te lang studiefinanciering ontving, moest je dat terugbetalen.

Tegenwoordig is studiefinanciering sowieso een lening. Ook als je wel je diploma haalt, moet je terugbetalen. Maar let op: voor een kleine groep studenten is er een aanvullende beurs beschikbaar. Dat toetst DUO aan de hand van het verzamelinkomen van je ouders. Val of viel jij onder die groep en ontving je een aanvullende beurs? Dat is alleen een gift als je je studie afrondt met een diploma. De aanvullende beurs is dus – net als het studentenreisproduct – een prestatiebeurs.

Boete bij te laat stopzetten van studiefinanciering of studenten-ov  

De boete voor het te laat stopzetten van je studentenreisrecht of studenten-ov is:

  • De eerste maand € 78,29 per halve maand (vijftien dagen).
  • Na de eerste maand € 156,58 per halve maand.

Voor het te laat stopzetten van je studiefinanciering ontvang je in principe geen boete. Je moet het geld wel terugbetalen. Je studielening betaal je sowieso terug, dus de te lang ontvangen studiefinanciering komt dan bij je studieschuld.

Sommige studenten krijgen binnen hun studiefinanciering dus nog een aanvullende beurs. Als die te lang doorloopt, moet je dit ook terugbetalen. Zo bouw je toch nog een kleine studieschuld op, of wordt je bestaande schuld hoger.

Lees hier alles over Studiefinanciering

3. Uitschrijven bij je studie 

Als je de studiefinanciering en je studentenreisrecht hebt stopgezet, moet je je nog uitschrijven bij je studie. Dat kun je doen via Studielink. Sommige onderwijsinstellingen doen dit voor je, andere niet. Als je inlogt op Studielink kun je inzien of je jezelf nog moet uitschrijven bij je studie.

Houd rekening met de 1-februariregeling 

Stop je tijdens je eerste jaar met studeren omdat de opleiding je niet bevalt? Ook dan moet je je uitschrijven bij je studie. Maar let op de 1-februariregeling. Als je je vóór 1 februari uitschrijft, hoef je het studentenreisproduct en eventuele aanvullende beurs niet terug te betalen. Dit geldt alleen als je in hetzelfde studiejaar niet opnieuw studiefinanciering aanvraagt of ontvangt.

Voorwaarden 1-februariregeling 

Dit zijn de voorwaarden van de 1-februariregeling:

  • De opleiding (mbo 3 of 4, hbo of universiteit) waar je je voor afmeldt was je eerste opleiding op dat niveau.
  • Je hebt de studiefinanciering stopgezet vóór 1 februari.
  • Je schrijft je in hetzelfde schooljaar niet opnieuw in voor studiefinanciering. Dus stel dat je in oktober stopt met een opleiding en in februari start met de volgende? Dan vervalt de 1-februariregeling.
  • Op de laatste voorwaarde zijn twee uitzonderingen:
  • 1. Je eerste opleiding was aan het hbo of de universiteit. Je tweede opleiding een mbo-opleiding.
  • 2. Je eerste opleiding was een mbo-opleiding niveau 3 of 4. Je tweede opleiding een mbo-opleiding niveau 1 of 2
  • De 1-februariregeling kun je één keer gebruiken voor het mbo en één keer voor hbo of universiteit. De maanden studiefinanciering of studentenreisrecht tellen mee als gebruikte maanden. Dat gaat af van het maximum aantal maanden dat geldt voor iedere student.

5. Controleer of je collegegeld terugkrijgt (of studiegeld)

Deze stap kun je overslaan als je bent afgestudeerd met een diploma. Maar ben jij tussentijds gestopt? Controleer dan of je collegegeld terugkrijgt. Als je voortijdig stopt met je studie, krijg je je collegegeld voor dat jaar waarschijnlijk voor een deel terug. Dit regel je met de hogeschool of universiteit. Of met je mbo-instelling, als je aan het mbo studeert. Je onderwijsinstelling vertelt je wat je moet doen om collegegeld of studiegeld terug te krijgen.

6. Studieschuld? Bekijk de terugbetaalregeling bij DUO 

Sinds 2015 is studiefinanciering standaard een lening van de DUO. Die lening is niet verplicht. Wel hebben de meeste studenten hem toch nodig om tijdens de studie rond te komen. Jij ook? Dan is het belangrijk dat je nagaat hoe groot je schuld is. Met de DUO kun je een terugbetaalregeling treffen.

Je studieschuld hoef je niet direct terug te betalen. In de eerste periode zit je namelijk in de aanloopfase. Die start op 1 januari in het jaar nadat je stopt met je opleiding. Daarna duurt de aanloopfase nog twee jaar. Op dat moment begint de aflosfase en moet je maandelijks af gaan lossen.

Je studieschuld sneller aflossen of in één keer aflossen mag natuurlijk ook. Kijk voor meer info over het terugbetalen van je studieschuld op de informatiepagina.

Meer over studieschuld terugbetalen

7. Zet je studentenrekening om in een reguliere betaalrekening 

Heb je een speciale jongerenrekening of studentenrekening? Dan kan het zijn dat je hier na het stoppen met je studie geen recht meer op hebt. Elke bank heeft hier eigen voorwaarden voor. Bij RegioBank is de Jongerenrekening voor iedereen tot en met 27 jaar oud. Of je studeert of niet maakt niet uit. Heb jij een Jongerenrekening bij RegioBank en ben je bijna 28? Dan wordt jouw rekening automatisch omgezet naar een betaalrekening.

Meer over de betaalrekening van RegioBank

8. Pas eventueel je verzekeringen aan 

Veel verzekeraars bieden speciale studentenpolissen aan. Daarmee kun je bijvoorbeeld een inboedel- en aansprakelijkheidsverzekering voordelig afnemen. Maar de voorwaarde voor zo’n verzekering is natuurlijk dat je student bent. Heb jij zo’n studentenpolis? Check dan bij je verzekeraar hoe zij hier mee omgaan. En zet je polis om als dat nodig is.

Heeft je Zelfstandig Adviseur je geholpen met je verzekeringen? Dan kan hij of zij je ook helpen met het omzetten wanneer nodig. Mogelijk betaal je hiervoor wel advieskosten.

Studeer jij, maar heb je niet zo’n studentenpolis? Kijk op onze informatiepagina over de kosten en uitgaven van studenten voor meer informatie over verzekeringen voor studenten.

Meer over kosten en uitgaven

9. Controleer of je nog steeds recht hebt op toeslagen 

Bijna alle studenten hebben recht op zorgtoeslag. Sommige studenten hebben – afhankelijk van hun woonsituatie – ook recht op huurtoeslag. Ontving jij als student deze toeslagen? Ga dan goed na of je daar nog steeds recht op hebt. Als je het later terug moet betalen is dat erg vervelend.  

Als je een baan vindt en je inkomen dus flink stijgt, bestaat de kans dat je geen recht meer hebt op de toeslagen. Je leest hier meer over op onze informatiepagina toeslagen voor studenten.

Alles over toeslagen voor studenten

Wat als je tijdelijk wil stoppen met je studie?  

Deze checklist gaat vooral over afstuderen met diploma. Maar ook lees je hier en daar informatie over stoppen met je studie zonder diploma. Ben jij van plan tijdelijk te stoppen met je studie? Dat kan. Maar zorg dat je een plan hebt. Ga je volgend collegejaar een nieuwe studie doen? En ga je tot die tijd werken?

Als je tijdelijk stopt met je studie, kan het zijn dat je een deel van je collegegeld terugkrijgt. Ook hoef je, als je voldoet aan de voorwaarden van de 1-februariregeling, je ontvangen ov-vergoeding en eventueel de aanvullende beurs niet terug te betalen.

Klaar met studeren, maar nog geen werk gevonden?  

Ben je klaar met je studie, maar heb je nog geen werk? En heb je voorlopig nog geen uitzicht op een baan? Dat heeft flinke gevolgen voor je financiële situatie. Je vaste lasten lopen namelijk door. Denk aan:

  • Huur;
  • Verzekeringen;
  • Telefoonabonnement;
  • Sportabonnement of lidmaatschap sportvereniging;
  • Streamingdiensten;
  • TV en internet;
  • Andere abonnementen.

Zorg dat je bewust bent van maandelijkse uitgaven en bespaar waar mogelijk. En kijk wat je kan doen aan je inkomsten. Mogelijk kom je in aanmerking voor een WW-uitkering of Bijstandsuitkering. Dat kan je tijdelijk uit de brand helpen.

Hopelijk vind je makkelijk werk. Maar een goede baan vinden in economisch mindere tijden lastig. En ook met sommige specifieke opleidingen is dat moeilijk. Misschien is een traineeship voor jou een optie! Het is voor organisaties vaak lastig om talent te vinden. Daarom bieden ze een traineeship aan. Dat is een programma waarin jij in een of twee jaar wordt klaargestoomd voor het werk.

Veel potentiële werkgevers bieden zo’n traineeship-programma aan. Daarbij is de richting van je opleiding niet zo belangrijk voor ze. Ze kijken liever naar je opleidingsniveau. Heb jij een hbo- of wo-opleiding met diploma afgerond? Dan zijn er ongetwijfeld opties.

Als je een traineeship bij zo’n bedrijf doet, ontvang je loon, maar word je in een programma omgeschoold tot professional. Je kunt naar traineeships zoeken op traineeshipplaza.nl.

Terug naar het totaaloverzicht