Een erfenis met schulden: aanvaarden of verwerpen?

Ontvangt u een erfenis? Dat lijkt op het eerste gezicht aantrekkelijk. Maar het kan u ook geld kosten. U kunt namelijk schulden erven bij een overlijden. Hoe werkt dit precies? En kunt u een erfenis -of de schulden in die erfenis- ook weigeren? Op deze pagina beantwoorden we uw vragen over het ontvangen van een erfenis met schulden.  

Op deze pagina:

Schulden erven: welke schulden erft u en welke worden kwijtgescholden?
De erfenis aanvaarden of verwerpen
Optie 1: de erfenis zuiver aanvaarden
Optie 2: de erfenis beneficiair aanvaarden
Optie 3: de erfenis verwerpen 
Hypotheekschuld erven 

Schulden erven: welke schulden erft u en welke worden kwijtgescholden?

De schulden die iemand heeft op het moment dat hij of zij overlijdt, worden deel van de erfenis. Deze schulden worden afgelost met het vermogen dat iemand heeft opgebouwd. De erfgenamen kunnen bijvoorbeeld het geërfde huis verkopen en de hypotheek aflossen met de verkoopsom. Meestal blijft er dan nog een bedrag over voor de erfenis. Een koophuis kan echter ook ‘onder water’ staan. De hypotheekschuld overstijgt dan de verkoopwaarde. 

Schulden hebben negatieve gevolgen voor u als erfgenaam. Houd daarom rekening met de volgende soorten schulden: 

  • Een hypotheekschuld die groter is dan de waarde van het koophuis dat u erft;
  • Verschuldigde belastingen;
  • Persoonlijke leningen;
  • Kredieten via een creditcard;
  • Openstaande rekeningen;
  • Zakelijke schulden, als de overledene ondernemer was.

Schulden worden vrijwel nooit kwijtgescholden. Aanvaardt u de erfenis na overlijden van de erflater? Dan ontvangt u het vermogen én de schulden. 

Kwijtgescholden: de studieschuld bij overlijden

    De enige uitzondering: studieschulden. Had de overledene schulden bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)? Deze instantie scheldt alle schulden kwijt als iemand overlijdt.  

    De erfenis aanvaarden of verwerpen? 

    Er kunnen in een nalatenschap verrassingen verborgen zijn. De hypotheekschuld is bij de erfgenamen vaak wel bekend. Een persoonlijke lening is mogelijk minder zichtbaar. Doe daarom goed onderzoek voordat u kiest om de erfenis te aanvaarden of te verwerpen. Na overlijden heeft u hier drie maanden voor. Schuldeisers moeten binnen deze periode uw keuze afwachten.  

    Heeft u een duidelijk beeld van de verdeling tussen bezittingen en schulden? U heeft drie keuzes om met de erfenis om te gaan: 

    • Zuiver aanvaarden;
    • Beneficiair aanvaarden;
    • Weigeren.

    Optie 1: de erfenis zuiver aanvaarden 

    Zijn de bezittingen meer waard dan de schulden? Dan kunt u de erfenis zuiver aanvaarden. U ontvangt al het bezit en alle schulden. Uw keuze is definitief. Blijken er verborgen schulden te zijn? En wilt u nu alsnog onder de erfenis accepteren uit? Dat kan alleen als u bewijst dat u vooraf voldoende onderzoek heeft gedaan. 

    De afwikkeling gaat het snelst als u kiest voor zuiver aanvaarden van de erfenis.  

    Let op: haalt u kort na overlijden waardevolle bezittingen uit de woning van de overledene? Dit geldt juridisch als zuiver aanvaarden van de erfenis. Ook als u geld van de overledene gebruikt kiest u feitelijk voor aanvaarden.  

    Optie 2: de erfenis beneficiair aanvaarden 

    U kunt de erfenis ook beneficiair aanvaarden. U accepteert dan de erfenis zonder de schulden. Dit is verstandig als de schulden groter zijn dan de bezittingen.  

    Beneficiair aanvaarden heeft ook nadelen. Als één van de erfgenamen hiervoor kiest, heeft dat gevolgen voor de rest. De gehele erfenis moet dan volgens een zogenaamde vereffeningsprocedure worden afgewikkeld. Dat gebeurt bij de rechtbank met bijkomende juridische kosten als gevolg. Ook vraagt de vereffeningsprocedure om extra administratie. U moet onder andere een boedelbeschrijving voorleggen en een plan om de schulden af te lossen.  

    Optie 3: de erfenis verwerpen 

    U kunt de erfenis verwerpen. Dit betekent zoveel als de erfenis weigeren. U ontvangt geen geld of bezittingen. En u bent niet verantwoordelijk voor de schulden.

    Wilt u uw erfenis weigeren of beneficiair aanvaarden? Dan moet u een verklaring afleggen bij de rechtbank. Bij twijfel kan een notaris of andere erfrechtdeskundige u adviseren.

    Schulden erven bij minderjarige kinderen 

    Zijn er minderjarige erfgenamen betrokken? Minderjarige kinderen mogen een erfenis niet zuiver aanvaarden. Het aanvaarden van een erfenis is namelijk een rechtshandeling, die een minderjarige niet mag doen.  

    In de praktijk beslist een wettelijke vertegenwoordiger over het aanvaarden of verwerpen van de nalatenschap. In de wet is vastgelegd dat de wettelijk vertegenwoordiger alleen beneficiair mag aanvaarden. Verwerpen mag alleen met een machtiging van de kantonrechter, als dit duidelijk in het voordeel van de erfgenaam is. Meer over minderjarigen en een erfenis

    Hypotheekschuld erven 

    Gaat u een huis met hypotheekschuld erven? Dit is vaak veruit de grootste schuld in een erfenis. Een hypotheek is een lening met een woning als onderpand. Die woning heeft een waarde, maar u heeft niet direct toegang tot dit bedrag. De hypotheek loopt wel door. U betaalt dit samen met de andere erfgenamen.  

    Het is verstandig om de woning te verkopen. Met de verkoopwaarde kunt u de hypotheek aflossen. Wilt u (nog) niet verkopen? Ga dan na of de erfgenamen samen de hypotheek kunnen aflossen.  

    Let op: als u een hypotheekschuld erft betekent dat, dat u ook een woning erft. De waarde van het huis geldt als vermogen. Daarover moet u erfbelasting betalen. Dit moet binnen acht maanden, ook als het huis het nog niet verkocht is. De erfbelasting wordt deels bepaald door de WOZ-waarde van de woning.  

    Meer over het erven van een huis